Uchwała Sądu Najwyższego w sprawie fałszywych zeznań świadka

Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów uznał w swojej uchwale wydanej w dniu 9 listopada 2021 roku w sprawie I KZP 5/21,
że świadek, który z obawy przed grożącą mu odpowiedzialnością karną, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę,
nie popełnia przestępstwa pod warunkiem, że nie kieruje fałszywych oskarżeń przeciwko innym osobom.

Co istotne, powyższa uchwała ma moc zasady prawnej.

Sąd Najwyższy (SN) w uzasadnieniu swojej uchwały uznał, że świadek składający fałszywe zeznanie z obawy przed grożącą mu odpowiedzialnością karną,
nie popełnia przestępstwa z art. 233 § 1a kodeksu karnego, jeśli – realizując prawo do obrony – zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę,
nie wyczerpując jednocześnie swoim zachowaniem znamion czynu zabronionego określonego w innym przepisie ustawy.
W uzasadnieniu podkreślono, że prawo do obrony jest fundamentalnym prawem obywatelskim gwarantowanym Konstytucją oraz przepisami konwencji międzynarodowych.

SN wyjaśnił, że prawo do obrony związane jest wyłącznie z realizującą go osobą, dlatego nie może służyć ochronie innej osoby,
nawet jeżeli jest to osoba najbliższa. Prawo to nie jest absolutne i wynikające z niego uprawnienia nie mogą być wykonywane
w sposób, który narusza podlegające ochronie prawa karnego dobra innych osób.

Przedmiotowe wyjaśnienie wątpliwości ma znaczenie dla ukształtowania jednolitego orzecznictwa oraz dla wyjaśnienia sytuacji prawnej osób przesłuchiwanych w charakterze świadka.